Μοναστήρι του Άι Γιάννη Δέτη Πάρος

Πού βρίσκεται το μοναστήρι του Άι Γιάννη του Δέτη;

Το Μοναστήρι του Άι Γιάννη του Δέτη είναι ένα από τα πιο όμορφα και γραφικά ορθόδοξα μνημεία της Πάρου. Βρίσκεται στη βορειοδυτική πλευρά του νησιού, στην άκρη της χερσονήσου του Αλμυρού, στον κόλπο της Νάουσας, και αποτελεί το κεντρικό ορόσημο ατα 800 στρέμματα του Περιβαλλοντικού και Πολιτιστικού Πάρκου Πάρου.

 

 

Πώς προέκυψε το όνομά του μοναστηριού;

Το μοναστήρι είναι αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και γιορτάζει στις 29 Αυγούστου τιμώντας την απότομη της κεφαλής του Αγίου. Το προσωνύμιο "Δέτης" προέκυψε είτε από το γεγονός ότι πολλά πλοία "έδεναν" (αγκυροβολούσαν) στο φυσικό κόλπο της περιοχής, είτε από τα θαύματα που αποδίδονταν στον Άγιο που "έδενε" δηλαδή θεράπευε την ελονοσία μια μάστιγα για τους κατοίκους του νησιού κατά τον 18ο και 19ο αιώνα.

 

 

Η ίδρυση και η ιστορία του μοναστηριού Άι Γιάννης ο Δέτης

Η χρονολογία ίδρυσης του Μοναστηριού του Αγίου Ιωάννη του Δέτη είναι κάπως συγκεχυμένη. Η πρώτη αναφορά στο τοπωνύμιο "Άγιος Ιωάννης" προέρχεται από χειρόγραφα του 1530. Επιπλέον, ναυτικοί χάρτες του 1776 μαρτυρούν την ύπαρξη κτιρίου στο σημείο, χωρίς όμως να πληροφορούν αν πρόκειται για μοναστήρι ή εκκλησία.

 

Το 1806 ανακαινίστηκε ριζικά από τον Ρώσο μοναχό Αρσένιο. Κατά τη διάρκεια της ρωσικής παρουσίας στις Κυκλάδες (1770–1774, τα λεγόμενα Ορλωφικά), η περιοχή γύρω από το μοναστήρι χρησιμοποιήθηκε ως ναύσταθμος και βάση του ρωσικού στόλου, ενώ στα κελιά του μοναστηριού λειτούργησε για ένα διάστημα νοσοκομείο. Με τα χρόνια το μοναστήρι ερημώθηκε, αλλά πλέον έχει αποκατασταθεί πλήρως και είναι επισκέψιμο.

 

Η παλαιότερη επιγραφή που συναντά κάποιος στο μοναστήρι ανάγεται στο 1806 και αναφέρει την ανακαίνιση της μονής από τον μοναχό Ιωσάφ. Μεταγενέστερα έγγραφα πληροφορούν ότι ο χώρος του μοναστηριού λειτουργούσε ως "λαζαρέτο", δηλαδή ως χώρος καραντίνας 40 ημερών, που φιλοξενούσε πληρώματα και ταξιδιώτες που έφταναν στο νησί ώστε να μη μεταδίδονται επιδημίες στον ντόπιο πληθυσμό.

 

Το 1833 το μοναστήρι εγκαταλείπεται από τους μοναχούς του εξ' αιτίας του νόμου του Όθωνα "περί μοναστηριών" όπου έκλεισαν (διαλύθηκαν) όλα τα μοναστήρια που είχαν λιγότερους από 6 μοναχούς.