Ακρόπολη Αθήνα

Το επιβλητικό έργο που αντικατοπτρίζει την αίγλη της κλασικής αρχαιότητας

Ως Ακρόπολη των Αθηνών νοείται ο βράχος πάνω στον οποίο χτίστηκαν ο Παρθενώνας, ο Ναός της Αθηνάς Νίκης, τα Προπύλαια, το Ερέχθειο και άλλα σημαντικά οικοδομήματα. Παλαιότερα ο περίοπτος βράχος της πόλης χρησιμοποιούνταν ως φυσικό καταφύγιο, αποθήκη και διοικητικός χώρος σε περιπτώσεις πολιορκίας της Αθήνας, ενώ φιλοξενούσε πρώιμα κτίσματα από πέτρα και ξύλο. Αυτό μέχρι τον 5ο αιώνα π.Χ (χρυσός αιώνας της Αθήνας) όταν ο Περικλής αποφάσισε την ανέγερση των του αυτόφωτου αρχιτεκτονικού θαυματος που έχει συνδεθεί με την απόλυτη ακμή της κλασικής αρχαιότητας.

Η ανέγερση του αρχιτεκτονικού θαυματος της αρχαίας Αθήνας

Οι φημισμένοι Ικτίνος και Καλλικράτης υπήρξαν οι αρχιτέκτονες του Παρθενώνα, που κατασκευάστηκε με τη γενική εποπτεία του Φειδία ο οποίος ανέλαβε τον ανάγλυφο διάκοσμο του ναού. Τα έργα ανέγερσης του Παρθενώνα ξεκίνησαν το 447 π.Χ. και συνεχίστηκαν μέχρι το 432 π.Χ.. Ενώ τα υπόλοιπα κλασικά οικοδομήματα ολοκληρώθηκαν μέχρι και το 406 π.Χ. Στη συνέχεια, έγιναν και άλλες προσθήκες στο σύμπλεγμα της Ακρόπολης μέχρι το θέατρο του Ηρώδη του Αττικού που κατασκευάστηκε από τους Ρωμαίους το 161 μ.Χ.

"Μυρωδιά σκανδάλου" στο χτίσιμο του επιβλητικού Παρθενώνα

Αξίζει να σημειωθεί ότι για την ολοκλήρωση του μεγαλοπρεπούς έργου του Παρθενώνα, ο Περικλής εκτός από χρηματα της πόλης χρησιμοποίησε πόρους του ταμείου της Συμμαχίας της Δήλου στην οποία προύστατο η Αθήνα. Το γεγονός αυτό προκάλεσε μεγάλες αντιδράσεις στο εσωτερικό, αλλά και στους συμμάχους της Αθήνας. Ο Περικλής κατηγορήθηκε από πολιτικούς αντιπάλους για κατασπατάληση του δημόσιου χρήματος. Ενώ η υπεξαίρεση χρημάτων του ταμείου της Δήλου θορύβησε τους συμμάχους σε περιόδους όπου η Αθήνα προχωρούσε ολοταχώς προς τον πόλεμο με την Σπάρτη.

Οι καταστροφές που βίωσε η Ακρόπολη μέσα στην ιστορία

Τα σπουδαία οικοδομήματα της Ακρόπολης βομβαρδίστηκαν, σείστηκαν από σεισμούς και κατακλέφτηκαν από Φράγκους, Τούρκους και Άγγλους μέσα στους αιώνες. Ο Παρθενώνας φιλοξένησε εκκλησία κατά τα βυζαντινά χρόνια, ενώ μετατράπηκε σε τζαμί και πυριτιδαποθήκη από τους τούρκους. Επί τουρκοκρατίας η Ακρόπολη και ο Παρθενώνας βανδαλίστηκαν από επιθέσεις, αλλά και προς άγραν οικοδομικών υλικών. Ενώ, η μεγαλύτερη καταστροφή έλαβε χώρα όταν σπουδαία γλυπτά του Φειδία από τον Παρθενώνα και άλλα μνημεία αποσπάστηκαν και εκλάπησαν από τον Έλγιν.

Ο βανδαλισμός του Παρθενώνα από τον βρετανό πρέσβη Έλγιν

Το άτομο που συνέδεσε το όνομα και την καταγωγή του με τον πλέον διαβόητο βανδαλισμό του Παρθενώνα ήταν ο κόμης Τομας Μπρους της περιοχής Έλγιν της Σκωτίας. Διετέλεσε πρεσβευτής της Βρετανίας στην Οθωμανική τότε Κωνσταντινούπολη και σε αγαστή συνεργασία με τους Τουρκους, το 1803 και το 1812 έδωσε εντολή να αφαιρεθούν και να κλαπούν πολλά γλυπτά του Παρθενώνα και του ναού της Απτέρου Νίκης με σκοπό να τα πουλήσει στην Βρετανική Αυτοκρατορία. Η πράξη του αυτή τιμήθηκε από τους Βρετανούς και μέχρι σήμερα τα αμύθητης πολιτιστικής αξίας γλυπτά, που από κάποιους αναφέρονται ως "ελγίνεια μάρμαρα", βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου.

Μνημείο του ελληνικού κλασικού πνεύματος και του δυτικού πολιτισμού

Παρά τις καταστροφές που υπέστει, το σύμβολο της αρχιτεκτονικής τελειότητας, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Παρθενώνα που οικοδομήθηκε χωρίς καμία ευθεία γραμμή, ώστε να δείχνει τέλειος το ανθρώπινο μάτι. Η ακρόπολη δεσπόζει επιβλητικά στον αστικό ιστό της ελληνικής πρωτεύουσας προκαλώντας δέος σε ντόπιους και επισκέπτες.

Ο ιερός βράχος της Ακρόπολης αποτελεί σύμβολο της ελληνικής κληρονομιάς που εγκιβωτίζει τα επιτευγματα του κλασικού πνεύματος όπως η γέννηση της δημοκρατίας της φιλοσοφίας και του θεάτρου. Η ελληνική κλασική αναγέννηση που καθρεφτίζεται στην Ακρόπολη έδωσε τα φώτα της στη εξέλιξη του δυτικού πολιτισμου που προσπάθησε τουλάχιστον να υιοθετήσει το μεγαλείο της ελεύθερης ανθρώπινης σκέψης.