Αρναία Χαλκιδική

Πού βρίσκεται η Αρναία;

Η Αρναία ένα χωριό της Χαλκιδικής και η ιστορική έδρα του Δήμου Αριστοτέλη. Βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Χολομώντα, σε υψόμετρο 600 μέτρων,  και προσφέρει μια τελείως διαφορετική εικόνα από την παραθαλάσσια Χαλκιδική που έχουν οι περισσότεροι στο μυαλό τους.

Η απόσταση της από τη Θεσσαλονίκη είναι 70 χιλιόμετρα και από τον Πολύγυρο 38 χλμ.. Ενώ, με πληθυσμό 2,159 κατοίκων (2021) αποτελεί μια από τα πιο όμορφες και γραφικές ορεινές κοινότητες όχι μόνο της Χαλκιδικής, αλλά ολόκληρης της Μακεδονίας.

 

 

Από που πήρε το όνομά της η Αρναία;

Η Αρναία πήρε το όνομά της από την αρχαία Άρνη, την πόλη που αναφέρεται από τον ιστορικό Θουκυδίδη και λείψανά της έχουν βρεθεί πολύ κοντά στον σημερινό οικισμό, στο λόφο του Προφήτη Ηλία. Τα χρόνια που ακολούθησαν, δεν υπάρχουν αναφορές και φαίνεται ότι η αρχαία πόλη καταστρέφεται και στην περιοχή δημιουργήθηκαν διάφοροι οικισμοί. Στη σημερινή Αρναία δε, πιστοποιείται συνεχής κατοίκηση από τον 5ο-6ο αιώνα μ.Χ., καθώς ανασκαφές στον Ναό του Αγίου Στεφάνου απέδειξαν ύπαρξη χριστιανικού ναού από εκείνη την περίοδο.

 

 

Αρναία, ένα από τα μαντεμοχώρια με τεράστια ανάπτυξη

Οι επόμενες ιστορικές αναφορές για την κοινώτητα ανάγονται στην περίοδο της τουρκοκρατίας και το 1478 όταν με το όνομα Λιαρίγκοβη κατατάσσεται ως φορολογική προσοδος των κατσαμπάσιδων του Παλαιοχωρίου. Τότε γνώρισε τεράστια πρόοδο καθώς ήταν ένα από τα μαντεμοχώρια, την αυτοδιοικούμενη ομοσπονδία 12 χωριών που είχαν αναλάβει την εκμετάλλευση των μεταλλείων της Χαλκιδικής (ασήμι και μόλυβδος) για λογαριασμό του Σουλτάνου. Μάλιστα μια σειρά από προνόμια και φορολογικές απαλλαγές οδηγησαν στην ανάπτυξη της εκπαίδευσης και την ανέγερση των εντυπωσιακών αρχοντικών που θαυμάζουμε σήμερα.

 

 

Επανάσταση, απελευθέρωση και μετονομασία σε Αρναία

Η τουρκοκρατούμενη Λιαρίγκοβη συμμετείχε ενεργά το 1821 στην Επανάσταση της Χαλκιδικής υπό τον Εμμανουήλ Παππά που οργάνωσε και κήρυξε την επανάσταση στη Μακεδονία στις 17 Μαΐου 1821. Μετά την αποτυχία απελευθέρωσης οι Τούρκοι κατέκαψαν το χωριό και οι κάτοικοι που σώθηκαν αφού πρώτα κατέφυγαν στο Άγιο Όρος και αλλού, επέστρεψαν για να ξαναχτίσουν τα σπίτια τους. Τελικά, η απελευθέρωση ήρθε από τον ελληνικό στρατό στις 2 Νοεμβρίου 1912 κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους. Και το 1928 η Λιαρίγκοβη μετονομάστηκε επίσημα σε Αρναία συνδέοντας ξανά τον τόπο με την ιστορική αρχαία Άρνη.

 

 

Παραδοσιακός, ορεινός προορισμός Αρναία Χαλκιδικής

Σήμερα η Αρναία διατηρεί ένα σημαντικό παραδοσιακό ιστό και έχει χαρακτηριστεί ως “Ιστορικό τόπος” και “Παραδοσιακός Οικισμός” κάτι που σε συνδυασμό με το θαυμάσιο φυσικό της περιβάλλον, την καθιστούν μοναδική. Αποτελεί έναν ιδιαίτερα αξιόλογο προορισμό αγροτουρισμού και εναλλακτικού τουρισμού και κάθε χρόνο δέχεται μεγάλο αριθμό επισκεπτών. 

Περπατώντας στα σοκάκια της, θα δείτε αναπαλαιωμένα σπίτια με τα χαρακτηριστικά χρώματα της μακεδονικής αρχιτεκτονικής (λουλακί, ώχρα, κεραμιδί), αλλά και τα τα περίφημα «χαγιάτια» (στεγασμένοι εξώστες) που προεξέχουν πάνω από το δρόμο. Ενώ τα τοπικά προϊόντα (μέλι, υφαντά, κρέατα) σε συνδυασμό με τις ονομαστές ταβέρνες του χωριού θα προσθέσουν ακόμα μοναδικό πλαίσιο εμπειριών κατά την παρουσία σας εδώ.

 

 

Τα αξιοθέατα της Αρναίας

Στην Αρναία αξίζει να επισκεφθείτε:
 

• - Το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο που φιλοξενείται στο αρχοντικό Γιατράδικου (χτισμένο το 1750) και παρουσιάζει την καθημερινή ζωή των κατοίκων τους περασμένους αιώνες.
   
• - Το Μουσείο Υφαντικής που στεγάζεται σε ένα εντυπωσιακό πέτρινο κτίριο του 1870.
   
• - Το Παλιό Σχολείο που σήμερα είναι το Δημαρχείο.
   
• - Το Ναό του Αγίου Στεφάνου. Ίσως το σημαντικότερο αξιοθέατο της Αρναίας που κάηκε το 1821 και το 2005, ενώ μετά την αναστήλωση του 2005 ανακαλύφθηκαν τα παλαιοχριστιανικά και βυζαντινά θεμέλια. Μάλιστα το γυάλινο δάπεδο σε πολλά σημεία, επιτρέπει τους επισκέπτες να τα δουν.
   
• - Την Κεντρική Πλατεία με τα καφενεία και τις ταβέρνες, αλλά και τον υπεραιωνόβιο πλάτανο, μέσα από τον κορμό του οποίου τρέχει νερό κι σύμφωνα με την παράδοση είναι πόσιμο και «όποιος ξένος πιει από αυτό, θα παντρευτεί στην Αρναία!
   
• - Αν βρεθείτε εδώ τον Ιούλιο, θα έχετε την ευκαιρία να παρευρεθείτε στο Πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής, στις 26 Ιουλίου.
   
• - Και τέλος να δοκιμάσετε το πευκόμελο της περιοχής, τα ντόπια κρέατα, αλλά και τη Μουντοβίνα, το αναγνωρισμένο ΠΟΠ προϊόν που είναι ένα παραδοσιακό τσίπουρο από μέλι.

 

 

Γιατί να επισκεφτείτε την Αρναία;

Η Αρναία αποτελεί ιδανικό προορισμό για όσους θέλουν να συνδυάσουν τη φύση (πεζοπορίες στον Χολομώντα) με την ιστορία και την ηρεμία. Είναι πανέμορφη όλες τις εποχές του χρόνου, όμως το φθινόπωρο με τα διάφορα χρώματα στα φυλλώματα των δέντρων, αλλά και τον χειμώνα με την ομίχλη και ορισμένες φορές το χιόνι, που συνδυάζεται σίγουρα με τζάκι, η ατμόσφαιρα είναι μαγευτική.